Đánh người – khi nào bị khởi tố hình sự?

Trong đời sống, việc xảy ra mâu thuẫn, xô xát, thậm chí là “đánh nhau” không còn hiếm gặp. Nhiều người cho rằng nếu “chỉ tát một cái”, “đấm vài cái”, “không gây thương tích nặng” thì không thể bị khởi tố hình sự. Tuy nhiên, quan niệm này hoàn toàn sai lầm.

Pháp luật Việt Nam không chỉ căn cứ vào mức độ thương tích, mà còn xem xét hành vi, công cụ, động cơ, và hậu quả xã hội nguy hiểm của hành vi để xác định trách nhiệm hình sự.

Hành vi “đánh người” có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, tùy thuộc vào hậu quả cụ thể.

Căn cứ pháp lý điều chỉnh hành vi “đánh người”– “Đánh người – khi nào bị khởi tố hình sự?”

Các quy định pháp lý liên quan đến hành vi đánh người hiện nay được ghi nhận trong các văn bản sau:

• Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), đặc biệt là:
  • Điều 134: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.
  • Điều 155: Tội làm nhục người khác.
  • Điều 156: Tội vu khống.
  • Điều 318: Tội gây rối trật tự công cộng.
• Nghị định 144/2021/NĐ-CP: quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Như vậy, không phải cứ “đánh người” là bị khởi tố hình sự – nhưng nếu hành vi gây ra thương tích, tổn hại sức khỏe hoặc hậu quả xã hội nghiêm trọng, người thực hiện hoàn toàn có thể bị truy tố.  Luật Trần Gia An chuyên cung cấp dịch vụ Luật sư hình sự tại các tỉnh, thành

3. Khi nào hành vi “đánh người” bị xử phạt hành chính? – “Đánh người – khi nào bị khởi tố hình sự?”

Theo Điểm a Khoản 5 Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người có hành vi xâm hại sức khỏe của người khác nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 – 8.000.000 đồng.

Ngoài ra, có thể bị buộc xin lỗi công khai, bồi thường thiệt hại (nếu có), và cam kết không tái phạm.

Trường hợp phổ biến như:

• Đánh người nhưng không gây thương tích (chỉ bầm tím nhẹ, không giám định được tỷ lệ % thương tật).
• Hai bên tự hòa giải, người bị hại không yêu cầu khởi tố.

Khi đó, cơ quan công an chỉ xử lý hành chính, không khởi tố vụ án hình sự.

Tuy nhiên, nếu người bị đánh có thương tích đáng kể hoặc có hành vi nguy hiểm kèm theo (dùng hung khí, đánh hội đồng, đánh phụ nữ có thai, người dưới 16 tuổi…), vụ việc sẽ bị xem xét hình sự. Luật Trần Gia An chuyên cung cấp dịch vụ Luật sư hình sự tại các tỉnh, thành

4. Khi nào “đánh người” bị khởi tố hình sự?

Căn cứ Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017), hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác sẽ bị khởi tố hình sự khi:

•  Gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe từ 11% trở lên

→ Dù không có tình tiết tăng nặng, chỉ cần thương tật từ 11% đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

•  Gây thương tích dưới 11% nhưng thuộc trường hợp có tình tiết tăng nặng

Ví dụ:

• Dùng vũ khí, hung khí nguy hiểm (dao, gậy sắt, gạch, đá, chai thủy tinh…).
• Gây thương tích cho người đang thi hành công vụ.
• Hành vi có tính chất côn đồ.
• Gây thương tích cho người dưới 16 tuổi, phụ nữ có thai, người già yếu, người không có khả năng tự vệ.
• Thực hiện hành vi có tổ chức (đánh hội đồng, có phân công người canh gác, quay phim, cổ vũ…).

à Khi đó, dù tỷ lệ thương tật chỉ 1% – 10%, người phạm tội vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

• Mức hình phạt

Tùy theo mức độ hậu quả và tình tiết tăng nặng, mức phạt có thể từ:

• Cải tạo không giam giữ đến 3 năm,
• Phạt tù từ 6 tháng đến 20 năm,
• Trường hợp gây chết người hoặc gây thương tích đặc biệt nghiêm trọng, có thể bị tù chung thân.

5. Các tình tiết định khung tăng nặng trong tội “đánh người” – “Đánh người – khi nào bị khởi tố hình sự?”

Theo khoản 2 đến khoản 6 Điều 134 BLHS, các tình tiết sau làm tăng nặng hình phạt:

6. Trường hợp bị khởi tố theo yêu cầu của người bị hại – “Đánh người – khi nào bị khởi tố hình sự?”

Khoản 1 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định:

“Tội phạm quy định tại khoản 1 Điều 134 BLHS chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại.”

Điều này có nghĩa:

• Nếu người bị hại rút đơn yêu cầu, cơ quan công an sẽ đình chỉ vụ án (trừ trường hợp có tình tiết tăng nặng).
• Tuy nhiên, nếu hành vi gây thương tích nặng hơn, có tình tiết nghiêm trọng, cơ quan điều tra vẫn được quyền khởi tố dù người bị hại không yêu cầu.

Ví dụ:

A đánh B, thương tích 15%. B ban đầu không muốn kiện, nhưng do có kết quả giám định thương tật >11%, công an vẫn khởi tố hình sự theo quy định bắt buộc. Luật Trần Gia An chuyên cung cấp dịch vụ Luật sư hình sự tại các tỉnh, thành.

7. Trường hợp đặc biệt – “Đánh người không gây thương tích nhưng vẫn bị xử lý hình sự” – “Đánh người – khi nào bị khởi tố hình sự?”

Có nhiều tình huống người phạm tội không gây thương tích đáng kể nhưng hành vi vẫn đủ yếu tố cấu thành tội phạm khác, ví dụ:

• Tội gây rối trật tự công cộng (Điều 318 BLHS): nếu đánh nhau nơi công cộng, gây náo loạn, cản trở giao thông, làm ảnh hưởng an ninh trật tự, thì bị khởi tố về tội gây rối trật tự công cộng, mức phạt tù đến 7 năm.
• Tội làm nhục người khác (Điều 155 BLHS): nếu đánh người với mục đích làm nhục, quay video tung lên mạng, mức phạt tù đến 5 năm.
• Tội bắt giữ người trái pháp luật (Điều 157 BLHS): nếu đánh người kèm hành vi giam giữ, ép buộc xin lỗi, ép trả tiền…

Như vậy, hành vi “đánh người” đôi khi không chỉ là tội cố ý gây thương tích, mà còn xâm phạm nhiều khách thể pháp lý khác. Luật Trần Gia An chuyên cung cấp dịch vụ Luật sư hình sự tại các tỉnh, thành.

8. Nghĩa vụ bồi thường dân sự cho người bị hại – “Đánh người – khi nào bị khởi tố hình sự?”

Dù bị xử lý hình sự hay hành chính, người gây thương tích vẫn phải bồi thường thiệt hại dân sự theo Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm:

1. Chi phí cứu chữa, thuốc men, điều trị.
2. Thu nhập bị mất hoặc giảm sút của người bị hại.
3. Chi phí người chăm sóc trong thời gian điều trị.
4. Tổn thất tinh thần – thường từ 5 đến 50 lần mức lương cơ sở tùy mức độ tổn hại.

Trên thực tế, việc thương lượng – bồi thường hợp lý là yếu tố quan trọng để giảm nhẹ hoặc miễn truy cứu hình sự (trong các trường hợp có thể hòa giải).

9. Thực tiễn xử lý – Một số ví dụ điển hình – “Đánh người – khi nào bị khởi tố hình sự?”

• Vụ A đánh B trong quán nhậu, gây thương tích 12% → bị khởi tố theo Điều 134 BLHS, phạt tù 9 tháng nhưng hưởng án treo do tự nguyện bồi thường 50 triệu và nạn nhân xin giảm nhẹ.
• Vụ nhóm thanh niên đánh người trong quán karaoke, gây rối trật tự công cộng → khởi tố theo Điều 318 BLHS, phạt tù từ 2–3 năm cho các đối tượng cầm đầu.
• Trường hợp học sinh đánh bạn, quay clip đăng mạng xã hội, dù thương tích 0% nhưng bị khởi tố về Tội làm nhục người khác (Điều 155 BLHS).

Các ví dụ trên cho thấy, hậu quả pháp lý của hành vi đánh người không chỉ phụ thuộc vào thương tích, mà còn vào bản chất xã hội nguy hiểm của hành vi.

10. Lời khuyên từ Công Ty Luật Trần Gia An – “Đánh người – khi nào bị khởi tố hình sự?”

Với hơn 2000+ vụ việc tư vấn – bảo vệ quyền lợi trong lĩnh vực hình sự, dân sự, hành chính, chúng tôi nhận thấy rằng: “Phần lớn người dân bị khởi tố vì đánh người đều xuất phát từ sự nóng giận nhất thời, thiếu hiểu biết pháp luật.” Luật Trần Gia An chuyên cung cấp dịch vụ Luật sư hình sự tại các tỉnh, thành.

Do đó, lời khuyên chuyên môn:

✅ Đối với người bị tố cáo:

• Giữ bình tĩnh, không trốn tránh hoặc chống đối cơ quan điều tra.
• Liên hệ ngay luật sư để được hướng dẫn cách khai báo, thu thập chứng cứ giảm nhẹ.
• Tích cực khắc phục hậu quả, xin lỗi, bồi thường cho bị hại để được hưởng khoan hồng.

✅ Đối với người bị hại:

• Lưu giữ chứng cứ (ảnh, clip, nhân chứng, giấy giám định thương tật).
• Nộp đơn tố giác kèm tài liệu chứng minh thương tích.
• Tham vấn luật sư để đảm bảo quyền lợi, bồi thường hợp lý.

Liên hệ Công ty Luật Hoàng Minh An

"Hoang Minh An Law Firm - Minh soi pháp lý - An vững niềm tin"

• Điện thoại (Zalo): 0962 536 186 – 0969 299 557
• Facebook: Luật Hoàng Minh An
• Website: https://luattrangiahcm.com/
• Youtube: Luật Sư Giỏi Uy Tín
• Địa chỉ: 43/02 đường số 40, Phường Thủ Đức, Hồ Chí Minh.