Bạo lực gia đình không chỉ là hành vi đánh đập, gây thương tích mà còn có thể biểu hiện qua việc đe dọa, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, cưỡng ép hoặc kiểm soát kinh tế và các hành vi khác gây tổn hại đến thể chất, tinh thần của thành viên trong gia đình. Trên thực tế, không ít người vì tâm lý e ngại, sợ ảnh hưởng đến danh dự gia đình hoặc lo lắng cho con cái mà lựa chọn im lặng, chịu đựng và không tìm kiếm sự hỗ trợ.
Tuy nhiên, pháp luật nghiêm cấm các hành vi bạo lực gia đình và quy định những biện pháp bảo vệ, hỗ trợ người bị bạo lực. Việc nhận biết đúng hành vi, chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ và thực hiện các biện pháp bảo vệ phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm an toàn cho bản thân và những người liên quan. Luật Hoàng Minh An chuyên tư vấn trong mọi lĩnh vực pháp luật.
I. Cơ sở pháp lý về phòng, chống bạo lực gia đình – Khi bị bạo lực gia đình cần làm gì?
Các quy định về phòng, chống bạo lực gia đình được quy định tại Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 và các văn bản pháp luật có liên quan. Pháp luật ghi nhận quyền của người bị bạo lực gia đình được yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền bảo vệ sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm và các quyền, lợi ích hợp pháp khác; đồng thời được yêu cầu áp dụng các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ và hỗ trợ theo quy định.
II. Thế nào là bạo lực gia đình? – Khi bị bạo lực gia đình cần làm gì?
Theo quy định của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022, bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình.
Các hành vi bạo lực gia đình có thể bao gồm đánh đập, hành hạ, đe dọa xâm hại sức khỏe, tính mạng; lăng mạ, chì chiết, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cưỡng ép quan hệ tình dục; kiểm soát tài sản, thu nhập nhằm tạo sự lệ thuộc hoặc các hành vi khác thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình.
Việc xác định hành vi bạo lực gia đình cần căn cứ vào tính chất, mức độ, diễn biến thực tế và các tài liệu, chứng cứ có liên quan. Người bị bạo lực không nên mặc nhiên cho rằng chỉ khi bị thương tích nghiêm trọng mới có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền can thiệp.
III. Khi bị bạo lực gia đình cần làm gì?
Khi bị bạo lực gia đình, trước hết, người bị bạo lực cần ưu tiên bảo vệ tính mạng và sức khỏe của mình. Nếu đang bị đe dọa hoặc có nguy cơ tiếp tục bị tấn công, cần chủ động rời khỏi khu vực nguy hiểm, tìm đến nơi an toàn, liên hệ người thân đáng tin cậy hoặc cơ quan Công an để được hỗ trợ. Trường hợp bị thương tích, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, điều trị và lưu giữ hồ sơ khám chữa bệnh.
Bên cạnh đó, người bị bạo lực nên lưu giữ những tài liệu, chứng cứ liên quan như hình ảnh thương tích, tin nhắn đe dọa, bản ghi âm, video, giấy tờ khám chữa bệnh và thông tin người chứng kiến, nếu có thể thu thập một cách an toàn và hợp pháp. Những tài liệu này có thể hỗ trợ quá trình xác minh, giải quyết vụ việc và yêu cầu bảo vệ quyền lợi. Người bị bạo lực có thể báo tin, tố giác hành vi bạo lực gia đình đến UBND cấp xã nơi xảy ra vụ việc, cơ quan Công an hoặc các địa chỉ tiếp nhận khác theo quy định tại Điều 19 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022.
IV. Người bị bạo lực gia đình được áp dụng những biện pháp bảo vệ nào?
Theo Điều 22 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022, các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ và hỗ trợ người bị bạo lực gia đình bao gồm buộc chấm dứt hành vi bạo lực; yêu cầu người có hành vi bạo lực đến trụ sở Công an xã trong trường hợp luật định; cấm tiếp xúc; bố trí nơi tạm lánh và hỗ trợ nhu cầu thiết yếu; chăm sóc, điều trị; trợ giúp pháp lý và tư vấn tâm lý, kỹ năng ứng phó.
Tùy từng trường hợp, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét áp dụng biện pháp phù hợp nhằm ngăn chặn hành vi bạo lực và bảo đảm an toàn cho người bị bạo lực. Đặc biệt, người bị bạo lực có thể đề nghị áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc khi đáp ứng các điều kiện luật định, đồng thời yêu cầu giữ bí mật về nơi tạm lánh và thông tin đời sống riêng tư theo quy định pháp luật.
V. Người có hành vi bạo lực gia đình bị xử lý như thế nào?
Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, người có hành vi bạo lực gia đình có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi đáp ứng đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Trường hợp hành vi bạo lực gây thương tích, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm hoặc có những dấu hiệu vi phạm pháp luật khác, cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào chứng cứ, hậu quả và các tình tiết liên quan để xác định trách nhiệm pháp lý. Ngoài ra, người bị bạo lực còn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại về sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và tài sản theo quy định pháp luật khi có đủ căn cứ.
VI. Vai trò của luật sư khi phát sinh vụ việc bạo lực gia đình
Luật sư có thể hỗ trợ người bị bạo lực gia đình xác định quyền và lợi ích hợp pháp, hướng dẫn thu thập, bảo quản chứng cứ, soạn thảo đơn trình báo, tố giác và các văn bản đề nghị áp dụng biện pháp bảo vệ phù hợp. Đồng thời, luật sư có thể tư vấn về trách nhiệm pháp lý của người có hành vi bạo lực, quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại và phương án giải quyết các vấn đề liên quan đến hôn nhân, gia đình nếu phát sinh tranh chấp.
Trong quá trình giải quyết vụ việc, việc có sự hỗ trợ pháp lý kịp thời giúp người bị bạo lực hiểu rõ quyền của mình, thực hiện đúng trình tự, thủ tục và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp theo quy định. Tuy nhiên, trong tình huống có nguy cơ đe dọa trực tiếp đến tính mạng hoặc sức khỏe, việc tìm kiếm sự trợ giúp khẩn cấp và di chuyển đến nơi an toàn cần được ưu tiên.
VII. Ý nghĩa của việc nhận biết và chủ động phòng, chống bạo lực gia đình
Việc nhận biết đúng các hành vi bạo lực gia đình và hiểu rõ quyền được bảo vệ giúp mỗi người chủ động hơn trong việc xử lý tình huống, tránh tâm lý cam chịu hoặc trì hoãn tìm kiếm sự hỗ trợ. Đồng thời, việc kịp thời thông báo cho cơ quan có thẩm quyền góp phần ngăn chặn hành vi bạo lực, hạn chế hậu quả và bảo vệ sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm của người bị bạo lực cũng như các thành viên khác trong gia đình.
Nếu đang bị bạo lực gia đình, bạn không cần phải tự mình đối mặt với tình huống nguy hiểm. Hãy ưu tiên an toàn, tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp và chủ động thực hiện các quyền mà pháp luật đã quy định. Luật Hoàng Minh An sẽ đồng hành cùng bạn trong việc tư vấn, hỗ trợ pháp lý và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp theo quy định pháp luật.
Liên hệ Công ty Luật Hoàng Minh An
"Hoang Minh An Law Firm - Minh soi pháp lý - An vững niềm tin"
- Điện thoại (Zalo): 0962 536 186 – 0969 299 557
- Facebook: Luật Hoàng Minh An
- Website: https://luattrangiahcm.com/
- Youtube: Luật Sư Giỏi Uy Tín
- Địa chỉ: 43/02 đường số 40, Phường Thủ Đức, Hồ Chí Minh.
