Che giấu tội phạm là hành vi xâm phạm đến hoạt động đúng đắn của cơ quan tiến hành tố tụng, làm cản trở việc phát hiện, điều tra và xử lý người phạm tội. Trên thực tế, không ít người cho rằng việc giúp người thân, bạn bè lẩn trốn, cất giấu tang vật hoặc xóa dấu vết sau khi tội phạm xảy ra chỉ là hành động giúp đỡ thông thường.
Tuy nhiên, tùy thuộc vào tính chất, mức độ và loại tội phạm được che giấu, hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự – Tội che giấu tội phạm. Luật Hoàng Minh An chuyên tư vấn trong mọi lĩnh vực pháp luật.
I. Cơ sở pháp lý về hành vi che giấu tội phạm – Tội che giấu tội phạm
Hành vi che giấu tội phạm được quy định tại Điều 18 và Điều 389 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung theo quy định pháp luật hiện hành. Pháp luật quy định trách nhiệm hình sự đối với người không hứa hẹn trước nhưng sau khi biết tội phạm đã được thực hiện vẫn có hành vi che giấu người phạm tội, dấu vết, tang vật hoặc có hành vi khác cản trở việc phát hiện, điều tra, xử lý người phạm tội.
II. Thế nào là che giấu tội phạm? – Tội che giấu tội phạm

Che giấu tội phạm được hiểu là trường hợp một người không hứa hẹn trước, nhưng sau khi biết tội phạm đã được thực hiện thì có hành vi che giấu người phạm tội, dấu vết, tang vật của tội phạm hoặc thực hiện hành vi khác nhằm cản trở việc phát hiện, điều tra, xử lý người phạm tội.
Việc xác định một người có hành vi che giấu tội phạm hay không phải căn cứ vào hành vi thực tế, thời điểm biết về tội phạm, nhận thức của người thực hiện và các tài liệu, chứng cứ có trong vụ án.
III. Hành vi che giấu tội phạm bị xử lý như thế nào? – Tội che giấu tội phạm
Không phải mọi hành vi giúp đỡ người phạm tội sau khi tội phạm xảy ra đều đương nhiên cấu thành Tội che giấu tội phạm. Điều 389 Bộ luật Hình sự quy định chỉ những trường hợp che giấu các tội phạm thuộc phạm vi điều luật này và không thuộc trường hợp loại trừ theo khoản 2 Điều 18 mới bị xử lý về tội danh này.
Theo quy định, người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm. Trường hợp lợi dụng chức vụ, quyền hạn để cản trở việc phát hiện tội phạm hoặc có hành vi khác bao che người phạm tội thì có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
IV. Khi nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự? – Tội che giấu tội phạm

Người thực hiện hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu của Tội che giấu tội phạm theo Điều 389 Bộ luật Hình sự, trong đó cần xem xét loại tội phạm được che giấu, hành vi che giấu và nhận thức của người thực hiện.
Đáng lưu ý, người che giấu là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội về nguyên tắc không phải chịu trách nhiệm hình sự theo khoản 1 Điều 18, trừ trường hợp che giấu các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng thuộc phạm vi Điều 389.
V. Hậu quả pháp lý của hành vi che giấu tội phạm – Tội che giấu tội phạm
Ngoài nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi che giấu tội phạm còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình điều tra, thu thập chứng cứ và xử lý vụ án. Việc che giấu người phạm tội, tang vật, dấu vết hoặc cản trở cơ quan có thẩm quyền có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý nếu đáp ứng các điều kiện luật định.
Do đó, việc xác định đúng bản chất hành vi, thời điểm biết về tội phạm và mối quan hệ giữa người che giấu với người phạm tội có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá trách nhiệm hình sự.
VI. Vai trò của luật sư khi phát sinh vụ việc – Tội che giấu tội phạm
Luật sư sẽ hỗ trợ khách hàng đánh giá hành vi thực tế có dấu hiệu của Tội che giấu tội phạm hay không; phân tích các yếu tố cấu thành tội phạm, tình tiết liên quan và phạm vi trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.
Trong quá trình giải quyết vụ án, luật sư có thể tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, tư vấn về quyền và nghĩa vụ tố tụng, nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ và tham gia bào chữa khi khách hàng bị điều tra, truy tố hoặc xét xử về hành vi có liên quan đến việc che giấu tội phạm.
VII. Ý nghĩa của việc hiểu đúng quy định pháp luật – Tội che giấu tội phạm
Việc hiểu đúng quy định về che giấu tội phạm giúp mỗi cá nhân nhận thức rõ giới hạn của việc giúp đỡ người khác sau khi tội phạm xảy ra, tránh những hành vi có thể làm phát sinh trách nhiệm hình sự.
Đồng thời, việc xác định đúng hành vi che giấu tội phạm góp phần bảo đảm quá trình phát hiện, điều tra và xử lý tội phạm được thực hiện theo đúng quy định pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những người có liên quan.
Liên hệ Công ty Luật Hoàng Minh An
"Hoang Minh An Law Firm - Minh soi pháp lý - An vững niềm tin"
- Điện thoại (Zalo): 0962 536 186 – 0969 299 557
- Facebook: Luật Hoàng Minh An
- Website: https://luattrangiahcm.com/
- Youtube: Luật Sư Giỏi Uy Tín
- Địa chỉ: 43/02 đường số 40, Phường Thủ Đức, Hồ Chí Minh.







